Pointer, nullptr va obyekt umri
Muammodan boshlaylik
Ba’zan qiymatning o‘zi emas, mavjud obyekt joylashgan manzil kerak. Pointer orqali egalik va kuzatishni farqlaymiz.
Tushunib olamiz
Pointer manzil yoki nullptr saqlaydi. Dereference qiymatni o‘qiydi; nullptr dereference qilish yoki yo‘q qilingan obyektga murojaat qilish aniqlanmagan xulqdir. Raw pointer odatda egasi boshqa joyda bo‘lgan obyektni vaqtincha kuzatish uchun ishlatiladi. Dinamik egalik kerak bo‘lsa smart pointer ko‘proq mos keladi.
Ishlaydigan misol
Misollar C++17 uchun. Kodni UTF-8 formatda main.cpp fayliga saqlang. Har darsdagi dastur mustaqil kompilyatsiya qilinadi.
#include <iostream>
int main() {
int son{42};
int* p = &son;
if (p != nullptr) {
*p = 50;
}
std::cout << son << '\n';
p = nullptr;
}
GCC/Clang: g++ -std=c++17 -Wall -Wextra -pedantic main.cpp -o dastur (yoki clang++), keyin Linux/macOS’da ./dastur, Windows PowerShell’da .\dastur.exe. MSVC Developer terminalida: cl /std:c++17 /EHsc /utf-8 main.cpp, keyin .\main.exe.
Natija va tahlil
50 chiqadi. Pointer o‘zgarishi yoki nullptr qilinishi son obyektini yo‘q qilmaydi; son o‘z scope’i bilan yashaydi.
[!WARNING]
deleteni stackdagi obyekt manziliga ishlatmang. Pointer null emasligi uning obyekt umri hanuz davom etayotganini kafolatlamaydi.
Mustaqil mashq
Pointer orqali musbat sonni ikki baravar qiluvchi funksiya yozing va nullptr holatini boshqaring.
Avval yechimni yopiq holda o‘zingiz yozing. Oddiy qiymat bilan birga chegara holatini ham tekshiring: bo‘sh ma’lumot, nol yoki mos kelmaydigan qiymat dasturingizga qanday ta’sir qilishini kuzating.
Yechim va tekshirish yo‘li
void ikki(int* p) { if (p && *p > 0) *p *= 2; }. Obyekt tirik va natija int chegarasida bo‘lishini ta’minlang.
Xulosa
Pointer manzil yoki nullptr saqlaydi.
Misolni ko‘chirib ishlatgandan keyin qiymatlarni almashtiring va natijani oldindan taxmin qiling. Kutilgan natija chiqmasa, kompilyator xabari yoki bajarilish xatosini birinchi satridan boshlab o‘qing.
Keyingi dars: unique_ptr va shared_ptr — egalik.
Rasmiy qo‘llanma: Microsoft Learn: zamonaviy C++