Mutex, lock_guard va deadlock
Muammodan boshlaylik
Ikki thread bir hisoblagichni oshirayotganda ++ atomik bo‘lmagani uchun data race paydo bo‘ladi.
Tushunib olamiz
Mutex kritik bo‘limga kirishni cheklaydi. Lock_guard scope bo‘yicha qulfni oladi va bo‘shatadi, shu sabab erta return va exception yo‘lida ham qulf unutib qoldirilmaydi. Ikkita qulf uchun izchil tartib yoki scoped_lock kerak. Kutish va umumiy holatni himoya qilish alohida vazifalardir.
Misolni bajaramiz
C++17 ishlating. Mustaqil misolni main.cppga yozing: g++ -std=c++17 -Wall -Wextra -pedantic main.cpp -o dastur, keyin ./dastur (Windows PowerShell’da .\dastur.exe). MSVC’da /std:c++17 /EHsc /utf-8 flaglarini ishlating. Build/test/thread darslaridagi maxsus flaglarni alohida qo‘shing.
#include <iostream>
#include <thread>
#include <mutex>
int main() {
int son{};
std::mutex mu;
auto ish = [&]{
for(int i=0;i<100;++i){std::lock_guard<std::mutex> lock(mu);++son;}
};
std::thread a(ish), b(ish);
a.join();b.join();
std::cout << son << '\n';
}
Natija va izoh
200 chiqadi. Har oshirish mutex bilan himoyalangan, yakuniy o‘qish esa ikkala join’dan keyin.
[!WARNING] Qulf ostida uzoq IO yoki tashqi callback bajarish bloklanishni uzaytiradi. Bir mutexni oddiy mutex bilan qayta olish deadlock keltirishi mumkin.
Mustaqil mashq
Faqat yig‘indi kerak bo‘lsa umumiy mutable holatsiz yechim yozing.
Avval kodni mustaqil o‘zgartiring. Oddiy holatdan tashqari bo‘sh qiymat, noto‘g‘ri kirish yoki resurs mavjud bo‘lmagan vaziyatni ham sinang. Natijani taxmin qilib, haqiqiy natija bilan solishtiring.
Yechim va tekshirish yo‘li
Har thread alohida lokal natija hisoblasin, join’dan keyin ularni yig‘ing. Umumiy holatni kamaytirish ko‘pincha murakkab lockdan yaxshiroq.
Xulosa
Mutex kritik bo‘limga kirishni cheklaydi.
Bu usulni avvalgi katalog loyihasiga alohida bosqich sifatida qo‘shing: ishlayotgan qismini saqlab, yangi talab uchun kichik tekshiruv yozing. Xato holatidagi xulqni ham hujjatlashtiring; muvaffaqiyatli namunaning o‘zi yetarli emas.
Keyingi dars: Exception safety — strong guarantee va commit.
Rasmiy manba: Microsoft C++ hujjatlari, CMake qo‘llanmasi, Clang AddressSanitizer