Bare Repository — server uchun repository

~10 daq · Git · Ilg'or Git

Muammodan boshlaylik

GitHub ishlatib bo'lmaydigan holat: kompaniya siyosati kodni tashqi xizmatlarda saqlashni taqiqlaydi, yoki internetsiz ichki tarmoq. Ofisda Linux server bor. Unda "o'z GitHub ingizni" qanday qilasiz?

Birinchi urinish — serverda oddiy repozitoriy:

# serverda
git init /srv/git/dokon

# kompyuteringizda
git push server main

remote: error: refusing to update checked out branch: refs/heads/main
remote: error: By default, updating the current branch in a non-bare repository
remote: is denied, because it will make the index and work tree inconsistent

Git rad etdi. Sabab — serverdagi repozitoriyda ishchi papka bor. Server uchun kerak — bare repository.

Bare repository nima?

Bare ("yalang'och") repozitoriy — ishchi papkasiz repozitoriy: faqat .git ichidagi narsa.

 Oddiy repozitoriy:                 Bare repozitoriy:
 dokon/                             dokon.git/
 ├── .git/                          ├── HEAD
 │   ├── HEAD                       ├── config
 │   ├── objects/                   ├── objects/
 │   └── refs/                      ├── refs/
 ├── index.html    ← ishchi papka   └── hooks/
 └── src/

Nima uchun oddiy repozitoriyga push qilib bo'lmaydi?

Serverda kimdir main ochiq turgan ishchi papkada ishlayapti deb tasavvur qiling. Siz main ga push qilasiz — branch ko'rsatkichi siljiydi, lekin uning ishchi papkasidagi fayllar va staging — eski holatda. Uning keyingi git status i aqldan ozgandek ko'rinadi. Git buni oldini oladi. Bare repozitoriyda ishchi papka yo'q — ziddiyat ham yo'q.

[!INFO] GitHub, GitLab va boshqa barcha Git serverlari ichida aynan bare repozitoriylar saqlaydi. GitHub dagi otabek/dokon — serverdagi dokon.git bare repozitoriysi va uning ustidagi veb-interfeys.

Bare repozitoriy yaratish

git init --bare /srv/git/dokon.git

Yoki mavjud loyihadan:

git clone --bare dokon dokon.git

Oddiy Git server — SSH orqali

Alohida dastur kerak emas — SSH va Git yetarli (Linux kursi, 34, 42-darslar).

Serverda

sudo adduser --disabled-password git
sudo -u git mkdir -p /home/git/.ssh
# dasturchilarning ochiq kalitlarini qo'shish:
cat otabek.pub malika.pub | sudo -u git tee -a /home/git/.ssh/authorized_keys
sudo -u git chmod 600 /home/git/.ssh/authorized_keys

sudo -u git git init --bare /home/git/dokon.git

Xavfsizlik uchun git foydalanuvchisiga shell o'rniga cheklangan git-shell bering — u faqat Git buyruqlarini bajara oladi:

sudo chsh -s "$(which git-shell)" git

Dasturchilar kompyuterida

git remote add origin git@server.local:dokon.git
git push -u origin main

# boshqa dasturchi:
git clone git@server.local:dokon.git

Shu bilan — ishlaydigan markaziy Git server. Pull Request, Issues, veb-interfeys yo'q — lekin push, pull, clone, branch lar — hammasi ishlaydi.

post-receive hook bilan deploy

Bare repozitoriyda server tomonidagi hook lar (47-dars) ishlaydi. Klassik oddiy deploy: push → sayt yangilanadi.

# serverda: /home/git/dokon.git/hooks/post-receive
#!/bin/bash
TARGET=/var/www/dokon
while read oldrev newrev ref; do
  if [ "$ref" = "refs/heads/main" ]; then
    echo "🚀 main yangilandi — deploy..."
    git --work-tree="$TARGET" --git-dir="/home/git/dokon.git" checkout -f main
    echo "✅ Deploy tugadi"
  fi
done

chmod +x /home/git/dokon.git/hooks/post-receive

git push origin main

remote: 🚀 main yangilandi — deploy...
remote: ✅ Deploy tugadi

--work-tree — bare repozitoriyning fayllarini boshqa papkaga "chiqarish". Statik saytlar uchun oddiy va samarali; murakkabroq ilovalar uchun — CI/CD (39-dars).

Bare repozitoriyning boshqa qo'llanishi

Zaxira nusxa — mirror

git clone --mirror git@github.com:otabek/dokon.git
cd dokon.git
git remote update                  # cron bilan muntazam yangilash

--mirror — bare + barcha ref lar (branch lar, teglar, notes) aniq nusxada. GitHub ishlamay qolsa yoki hisob bloklansa — butun tarix sizda. Boshqa joyga ko'chirish: git push --mirror git@gitlab.com:otabek/dokon.git.

Dotfiles

Uy papkadagi sozlama fayllarini (.bashrc, .gitconfig) to'g'ridan-to'g'ri Git da saqlashning mashhur usuli:

git init --bare ~/.dotfiles
alias dot='git --git-dir=$HOME/.dotfiles --work-tree=$HOME'
dot config status.showUntrackedFiles no
dot add ~/.bashrc ~/.gitconfig
dot commit -m "Dotfiles"

Uy papkangiz — ishchi papka, repozitoriy esa alohida; ~ da .git papkasi yo'q (5-darsdagi ogohlantirish).

To'liq o'z serveringiz

Veb-interfeys, PR, issue lar kerak bo'lsa — o'zingizning serveringizga o'rnatiladigan platformalar (Docker bilan bir necha daqiqada):

Ular ham ichida — bare repozitoriylar.

Nima uchun shunday?

Nima uchun Git ishchi papkani va repozitoriyni ajratadi — ular doim birga emasmi?

Git dizaynida ular boshidan ikki alohida tushuncha edi: repozitoriy — tarix va obyektlar ma'lumotlar bazasi (.git), ishchi papka — shu bazadagi bitta versiyaning "ochilgan" ko'rinishi (6-dars). Dasturchiga ikkalasi kerak — u fayllarni tahrirlaydi. Serverga esa faqat birinchisi kerak — u faqat commitlarni qabul qiladi va beradi. Bu ajratish Git ga moslashuvchanlik beradi: bitta repozitoriyga bir nechta ishchi papka (worktree, 46-dars), ishchi papkasiz repozitoriy (bare), yoki boshqa joydagi ishchi papka (--work-tree, dotfiles). GitHub ning butun arxitekturasi aynan shu oddiy g'oya ustiga qurilgan.

Xulosa

Eslab qoling:

• Bare repozitoriy — ishchi papkasiz, faqat Git ma'lumotlari; nomi nom.git
• git init --bare yoki git clone --bare
• Push — bare repozitoriyga; oddiy repozitoriyning joriy branch iga — rad etiladi
• GitHub/GitLab ichida — bare repozitoriylar
• Oddiy Git server: SSH + git foydalanuvchisi + git-shell + bare repo
• post-receive hook + --work-tree — push bilan deploy
• git clone --mirror — to'liq zaxira
• Veb-interfeys kerak bo'lsa — Gitea / Forgejo / GitLab

Keyingi bo'lim

9-bo'lim: Amaliy va Professional mavzular — SSH va GPG kalitlar, .gitattributes, Git LFS, GitHub CLI va GUI vositalar.