for va while — takrorlash
Muammodan boshlaylik
Beshta buyurtma narxini hisoblash uchun bir xil amalni besh marta yozish kerak bo‘lyapti. Sikl takroriy ishni bitta qoida bilan ifodalaydi.
Tushunib olamiz
for boshlang‘ich qiymat, davom etish sharti va qadamdan iborat. while esa shart rost ekan blokni takrorlaydi. break sikldan chiqadi, continue joriy qadamning qolgan qismini o‘tkazadi. Shart bir kuni yolg‘on bo‘lishi kerak, aks holda cheksiz sikl hosil bo‘ladi.
Ishlaydigan misol
Misol Java 21 yoki yangiroq JDK uchun. Kodni Main.java fayliga saqlang. Har darsdagi dastur alohida ishga tushiriladi.
public class Main {
public static void main(String[] args) throws Exception {
int jami = 0;
for (int i = 1; i <= 5; i++) {
jami += i;
}
System.out.println(jami);
int qoldiq = 3;
while (qoldiq > 0) {
System.out.println(qoldiq);
qoldiq--;
}
}
}
Terminalda: javac -encoding UTF-8 Main.java, keyin java Main. Java Playground’da esa kodni to‘liq joylab Run tugmasini bosing.
Natija va tahlil
Yig‘indi 15, keyingi qatorlarda 3, 2, 1 chiqadi. Sikl chegarasi hisobga kiradigan sonlarni belgilaydi.
[!WARNING]
i <= 5vai < 5bir xil emas.whileichida qoldiqni kamaytirishni unutish dasturni to‘xtamay ishlatadi.
Mustaqil mashq
1 dan 20 gacha bo‘lgan juft sonlarning yig‘indisini hisoblang.
Avval yechimni yopiq holda o‘zingiz yozing. Oddiy qiymat bilan birga chegara holatini ham tekshiring: bo‘sh ma’lumot, nol yoki mos kelmaydigan qiymat dasturingizga qanday ta’sir qilishini kuzating.
Yechim va tekshirish yo‘li
Siklda if (i % 2 == 0) jami += i; ishlating. Natija 110; bo‘sh oraliqda yig‘indi nol bo‘lishi kerak.
Xulosa
for boshlang‘ich qiymat, davom etish sharti va qadamdan iborat.
Misolni ko‘chirib ishlatgandan keyin qiymatlarni almashtiring va natijani oldindan taxmin qiling. Kutilgan natija chiqmasa, kompilyator xabari yoki bajarilish xatosini birinchi satridan boshlab o‘qing.
Keyingi dars: Massivlar va indekslar.
Rasmiy qo‘llanma: Dev.java: Java o‘rganish