Boolean mantiq, qisqa tutashuv va chegaralar
Oldingi bilim va dars maqsadi
Sonlar va oddiy if mavzusini o‘qing.
Muammodan boshlaylik
Mahsulot faqat omborda bor va narxi ruxsat etilgan oraliqda bo‘lsa ko‘rsatilsin.
Tushunib olamiz
And ikkala shart rostligini, or bittasi rostligini, not inkorni ifodalaydi. && va || qisqa tutashadi: natija ma’lum bo‘lsa ikkinchi operand bajarilmaydi. Bu null tekshiruvdan keyin foydalanishda qulay, ammo yon ta’sirli metodni shartga yashirish o‘qishni qiyinlashtiradi. Qavslar murakkab qoidaning ma’nosini ochadi.
Qadam-baqadam misol
Kotlin/JVM va JDK 17+ bilan ishlang. Mustaqil misolni Main.ktga saqlang: kotlinc Main.kt -include-runtime -d app.jar, keyin java -jar app.jar. IO misollari lokal terminal uchun; Gradle va coroutine darslaridagi dependency talablariga alohida amal qiling.
fun main() {
val narx = 25000
val omborda = true
val mos = omborda && narx in 10000..50000
println(mos)
val nom: String? = null
println(nom != null && nom.isNotBlank())
}
Natijani tushuntiramiz
True va false chiqadi. Ikkinchi ifodada nom null bo‘lgani uchun isNotBlank chaqirilmaydi.
[!WARNING] & va && bir vazifaga o‘xshasa ham ishlash modeli farq qilishi mumkin; shartlarda mantiqiy operatorni tanlang.
Mustaqil mashq
Chegirma uchun VIP yoki summa 100000+, ammo mahsulot mavjud bo‘lsin.
Faqat misoldagi sonlarni almashtirish bilan cheklanmang. Darsdagi qoidani mustaqil talabga qo‘llang, kutilgan natijani oldindan yozing va kamida bitta chegara holatini tekshiring.
Yechim va tekshirish yo‘li
Mavjud && (vip || summa >= 100000) yozing. Mavjud=false bo‘lganda ikkala chegirma sharti rost bo‘lsa ham natija false bo‘lsin.
Xulosa
And ikkala shart rostligini, or bittasi rostligini, not inkorni ifodalaydi.
Keyingi darsga o‘tishdan oldin misolni yopib, uning asosiy qismini qayta yozib ko‘ring. Qaysi qiymat saqlanishi, qaysi amal yangi qiymat yaratishi va xato holatida dastur nima qilishi kerakligini tushuntira olishingiz lozim.
Rasmiy manba: Kotlin rasmiy hujjatlari
Keyingi dars: String va interpolatsiya.