O'rnatish — Node.js, nvm, versiyalarni boshqarish

~20 daq · Node.js · Kirish va Asoslar

Muammodan boshlaylik

Tasavvur qiling: siz ikkita loyihada ishlayapsiz. Birinchi loyiha Node.js 16 da yozilgan — eski kutubxonalar ishlatilgan, yangi versiyaga o'tkazish qiyin. Ikkinchi loyiha Node.js 20 talab qiladi — yangi imkoniyatlar kerak.

Kompyuteringizda faqat bitta Node.js versiyasi o'rnatilgan bo'lsa — muammo. Birinchi loyiha uchun 16 o'rnatasiz, ikkinchisi ishlamay qoladi. Ikkinchisi uchun 20 o'rnatasiz, birinchisi sinadi.

Aynan shu muammoni hal qilish uchun nvm kerak.


Node.js versiyalari — LTS va Current

Node.js ning rasmiy saytiga kirsangiz — ikki xil versiya ko'rasiz:

LTS — Long Term Support. Bu versiya uzoq muddat qo'llab-quvvatlanadi. Xavfsizlik yangilanishlari, muhim xato tuzatishlari keladi. Real loyihalarda, productionda — doim LTS ishlatiladi. Hozir LTS — 20.x.

Current. Eng yangi imkoniyatlar bor, lekin hali to'liq sinovdan o'tmagan. Tajriba qilish, yangi narsalarni sinab ko'rish uchun. Productionda ishlatilmaydi.

💡 Qoida oddiy — real loyiha uchun har doim LTS tanlang.


nvm — Node Version Manager

nvm — Node.js versiyalarini boshqaruvchi asbob. U bilan:

  • Bir nechta Node.js versiyasini o'rnatish mumkin
  • Versiyalar orasida bir zumda o'tish mumkin
  • Loyiha uchun kerakli versiyani avtomatik tanlatish mumkin

nvm o'rnatish — Mac va Linux

Terminalda:

curl -o- https://raw.githubusercontent.com/nvm-sh/nvm/v0.39.7/install.sh | bash

O'rnatish tugagandan keyin terminalni yoping va qayta oching. Keyin tekshiring:

nvm --version
# 0.39.7

nvm o'rnatish — Windows

Windows da nvm ning alohida versiyasi bor — nvm-windows. Quyidagi havoladan yuklab oling: https://github.com/coreybutler/nvm-windows/releases

nvm-setup.exe faylini yuklab, o'rnating. Keyin Command Prompt yoki PowerShell ni administrator sifatida oching va tekshiring:

nvm version
# 1.1.12

Node.js o'rnatish nvm orqali

nvm tayyor bo'lgandan keyin Node.js o'rnatish juda oddiy:

# Eng so'nggi LTS versiyani o'rnatish
nvm install --lts

# Yoki aniq versiya ko'rsatish
nvm install 20.11.0
nvm install 18.19.0
nvm install 16.20.2

O'rnatilgan versiyalarni ko'rish:

nvm list
#   v16.20.2
#   v18.19.0
# * v20.11.0    ← * belgisi — hozir faol versiya

Versiyalar orasida o'tish:

nvm use 18.19.0
# Now using node v18.19.0

nvm use 20
# Now using node v20.11.0

Standart versiyani belgilash — yangi terminal ochilganda shu versiya ishlatiladi:

nvm alias default 20.11.0

Node.js ni tekshirish

O'rnatish to'g'ri bo'lganini tekshirish uchun:

node --version
# v20.11.0

npm --version
# 10.2.4

Node.js o'rnatilganda npm ham avtomatik o'rnatiladi. npm — Node Package Manager, keyingi darsda batafsil ko'ramiz.


.nvmrc — loyiha uchun versiya

Har bir loyihada .nvmrc fayli yaratiladi. Bu faylda loyiha uchun kerakli Node.js versiyasi yoziladi:

# Loyiha papkasida
echo "20.11.0" > .nvmrc

Endi bu loyihaga kirganda:

nvm use
# Found '/home/user/my-project/.nvmrc' with version <20.11.0>
# Now using node v20.11.0

nvm .nvmrc faylini o'qib, to'g'ri versiyani avtomatik yoqadi. Jamoa bilan ishlayotganda — hamma bir xil versiya ishlatadi. Muammo yo'q.


Node.js ni to'g'ridan-to'g'ri o'rnatish — nvm siz

Agar nvm ishlatmasangiz — Node.js ni rasmiy saytdan yuklab olish mumkin: https://nodejs.org

LTS versiyani tanlang, o'z operatsion tizimingiz uchun installer ni yuklab oling va o'rnating. Lekin bu usulda versiyalar orasida o'tish qiyin bo'ladi.

⚠️ Tavsiya: nvm ni o'rgatish biroz vaqt oladi, lekin keyinchalik juda qulay. Real loyihalarda versiya muammolari tez-tez chiqadi — nvm ularni hal qiladi. Shuning uchun nvm bilan o'rgatishni maslahat beraman.


Birinchi Node.js kod

O'rnatish to'g'ri ishlayotganini amalda ko'ramiz. Istalgan joyda hello.js fayli yarating:

// hello.js
console.log('Salom, Node.js!');
console.log('Node versiyasi:', process.version);
console.log('Operatsion tizim:', process.platform);

Terminaldа ishga tushiring:

node hello.js
# Salom, Node.js!
# Node versiyasi: v20.11.0
# Operatsion tizim: linux

Ishladi! Siz birinchi Node.js kodingizni yozdingiz.


Node.js REPL — interaktiv muhit

Node.js da REPL bor — Read Eval Print Loop. Terminalda to'g'ridan-to'g'ri JavaScript yozib, natijasini ko'rish mumkin. Tez sinab ko'rish uchun juda qulay:

node
# > 2 + 2
# 4
# > 'Salom'.toUpperCase()
# 'SALOM'
# > [1, 2, 3].map(x => x * 2)
# [ 2, 4, 6 ]
# > .exit   ← chiqish uchun

npx — o'rnatmasdan ishlatish

npm bilan birga npx ham keladi. npx — paketni o'rnatmasdan, to'g'ridan-to'g'ri ishlatish imkonini beradi:

# create-react-app ni o'rnatmasdan ishlatish
npx create-react-app my-app

# NestJS CLI ni o'rnatmasdan ishlatish
npx @nestjs/cli new my-nest-app

npx paketni vaqtincha yuklab oladi, ishlatadi va o'chiradi. Global o'rnatish shart emas.


Xulosa

Node.js o'rnatishning eng to'g'ri yo'li — nvm orqali. U bir nechta versiyani boshqarish, loyiha uchun kerakli versiyani avtomatik tanlash imkonini beradi. .nvmrc fayli — jamoa bilan ishlayotganda hamma bir xil versiya ishlatishi uchun.

Eslab qoling:

  • LTS — real loyihalar uchun, Current — sinab ko'rish uchun
  • nvm install --lts — eng so'nggi LTS o'rnatish
  • nvm use — .nvmrc dan versiyani olish
  • nvm alias default — standart versiyani belgilash
  • node fayl.js — faylni ishga tushirish
  • node — REPL muhitini ochish
  • npx — o'rnatmasdan paket ishlatish

Keyingi dars

3-dars: Node.js qanday ishlaydi — V8 Engine, libuv, C++ bindings