PM2 — process boshqarish, cluster mode, monitoring

~20 daq · Node.js · Amaliy

Muammodan boshlaylik

Siz serveringizni ishga tushirdingiz:

node app.js

Ishlaydi. Lekin:

• Terminal yopilsa — server to'xtaydi
• Server crash bo'lsa — qayta ishga tushmaydi
• Kompyuter qayta yoqilsa — server o'zi ishga tushmaydi
• 8 yadroli serverda faqat 1 ta yadroni ishlatayapsiz

Bularning hammasi production da jiddiy muammo. PM2 shu muammolarni hal qiladi.

PM2 nima?

PM2 — Node.js jarayonlarini boshqaruvchi dastur. Xuddi operatsion tizimning service menejeri kabi — jarayonlarni ishga tushiradi, kuzatadi, crash bo'lsa qayta tiklaydi.

Hayotiy o'xshatma: siz restoran egasisiz. Oshpaz (Node.js jarayoni) ishga keldi. Lekin oshpaz kasal bo'lib qolsa — restoran yopilmasligi kerak. PM2 — bu menejer. Oshpaz ketsa, darhol o'rniga yangisini topadi.

O'rnatish

npm install -g pm2

Global o'rnatiladi — bir marta, hamma loyihalarda ishlatiladi.

Asosiy buyruqlar

# Ishga tushirish:
pm2 start app.js

# Ro'yxat ko'rish:
pm2 list

# Log ko'rish:
pm2 logs

# To'xtatish:
pm2 stop app.js

# Qayta ishga tushirish:
pm2 restart app.js

# O'chirish (ro'yxatdan):
pm2 delete app.js

pm2 list natijasi:

┌─────┬──────────┬─────────┬──────┬───────────┬──────────┬──────────┐
│ id  │ name     │ mode    │ ↺    │ status    │ cpu      │ memory   │
├─────┼──────────┼─────────┼──────┼───────────┼──────────┼──────────┤
│ 0   │ app      │ fork    │ 0    │ online    │ 0%       │ 45.2mb   │
└─────┴──────────┴─────────┴──────┴───────────┴──────────┴──────────┘

Avtomatik qayta tiklash

PM2 ning asosiy kuchi — jarayon crash bo'lsa, avtomatik qayta ishga tushiradi.

pm2 start app.js

Endi app.js ichida throw new Error() bo'lsa — PM2 darhol qayta ishga tushiradi. pm2 list da ↺ ustuni necha marta qayta tiklangani ko'rsatadi.

Cluster mode — ko'p yadroli server

22-darsda cluster modulini o'rgandik — ko'p jarayon yaratish uchun. PM2 buni bir buyruq bilan qiladi:

pm2 start app.js -i max

-i max — CPU core soni qadar jarayon yaratadi. 8 yadroli server → 8 ta jarayon.

pm2 start app.js -i 4   # aniq 4 ta jarayon
pm2 start app.js -i max # core soni qadar
pm2 start app.js -i 0   # max bilan bir xil

pm2 list natijasi:

┌─────┬──────────┬─────────┬──────┬───────────┬──────────┬──────────┐
│ id  │ name     │ mode    │ ↺    │ status    │ cpu      │ memory   │
├─────┼──────────┼─────────┼──────┼───────────┼──────────┼──────────┤
│ 0   │ app      │ cluster │ 0    │ online    │ 0%       │ 45.2mb   │
│ 1   │ app      │ cluster │ 0    │ online    │ 0%       │ 44.8mb   │
│ 2   │ app      │ cluster │ 0    │ online    │ 0%       │ 45.1mb   │
│ 3   │ app      │ cluster │ 0    │ online    │ 0%       │ 44.9mb   │
└─────┴──────────┴─────────┴──────┴───────────┴──────────┴──────────┘

4 ta jarayon, hammasi bir portda — PM2 so'rovlarni taqsimlaydi.

ecosystem.config.js — sozlamalar fayli

Buyruq qatori o'rniga sozlamalarni faylda saqlash — yaxshi amaliyot:

// ecosystem.config.js
module.exports = {
  apps: [
    {
      name:         'my-api',
      script:       './src/main.js',
      instances:    'max',          // cluster mode
      exec_mode:    'cluster',
      watch:        false,          // fayl o'zgarganda qayta ishga tushirma
      max_memory_restart: '500M',   // 500 MB dan oshsa qayta tiklash
      env: {
        NODE_ENV: 'development',
        PORT:     3000,
      },
      env_production: {
        NODE_ENV: 'production',
        PORT:     8080,
      },
      error_file: './logs/error.log',
      out_file:   './logs/out.log',
      log_date_format: 'YYYY-MM-DD HH:mm:ss',
    },
  ],
};

Ishga tushirish:

pm2 start ecosystem.config.js
pm2 start ecosystem.config.js --env production  # production sozlamalari bilan

Tizim ishga tushganda avtomatik start

Server qayta yoqilganda PM2 va jarayonlar avtomatik ishga tushishi uchun:

# Tizim uchun startup skript yaratish:
pm2 startup

# Bu buyruq biror narsa chiqaradi, masalan:
# sudo env PATH=$PATH:/usr/bin pm2 startup systemd -u user --hp /home/user
# O'sha buyruqni nusxalab ishga tushiring

# Hozirgi holatni saqlash:
pm2 save

Endi server qayta yoqilsa — PM2 va barcha jarayonlar avtomatik ishga tushadi.

Monitoring

pm2 monit

Real vaqtda CPU, xotira, log — barchasi bir ekranda:

┌─ Process List ──────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ App name  │ id │ mode    │ pid   │ status │ ↺ │ cpu │ mem     │ user  │     │
│ my-api    │ 0  │ cluster │ 12345 │ online │ 0 │ 2%  │ 45.2 MB │ user  │     │
│ my-api    │ 1  │ cluster │ 12346 │ online │ 0 │ 1%  │ 44.8 MB │ user  │     │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘
┌─ my-api Logs ───────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ [2026-05-07 10:00:01] GET /api/users 200 12ms                               │
│ [2026-05-07 10:00:02] POST /api/orders 201 45ms                             │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘

Zero-downtime reload

Cluster mode da kod yangilanishini server to'xtatmasdan qilish mumkin:

pm2 reload my-api

restart — barcha jarayonlarni bir vaqtda to'xtatib, qayta ishga tushiradi. Bir necha soniya server ishlamaydi.

reload — jarayonlarni birin-ketin yangilaydi. Biri yangilanayotganda qolganlar ishlaydi. Server hech qachon to'xtamaydi.

Production da har doim reload ishlatiladi.

Tez-tez uchraydigan xatolar

Cluster mode da session saqlash:

// Xato — har jarayon alohida xotira:
const sessions = new Map(); // jarayon 1 da saqlangan session
                             // jarayon 2 ko'rmaydi!

// To'g'ri — Redis da saqlash:
// connect-redis yoki ioredis bilan

watch: true production da:

// Xato — production da fayllar o'zgarsa qayta ishga tushadi:
{ watch: true }

// To'g'ri — production da o'chirish:
{ watch: false }
// Yangilash uchun: pm2 reload

Log fayllarini tozalamaslik:

# Log fayllari to'lib ketishi mumkin
pm2 flush          # loglarni tozalash
pm2 install pm2-logrotate  # avtomatik aylantirish

Xulosa

PM2 — production da Node.js jarayonlarini boshqarish uchun standart vosita. Crash bo'lsa qayta tiklaydi, cluster mode bilan ko'p yadroli serverdan foydalanadi, tizim ishga tushganda avtomatik start qiladi.

Node.js kursi tugadi 🎉

Siz Node.js ning asosiy tushunchalarini o'rgandingiz:

• Event Loop va asinxron dasturlash
• Core modullar: path, os, fs, crypto, EventEmitter
• Stream va Buffer
• Process boshqarish: process, child_process, worker_threads, cluster
• Amaliy: Memory Leak va PM2

Keyingi qadam — Express.js yoki NestJS bilan real API yozish.