O'rnatish — tsc, Node.js, birinchi TypeScript fayl

~15 daq · TypeScript · Kirish

TypeScript ishlash uchun ikkita narsa kerak: Node.js va TypeScript compiler (tsc). Node.js o'rnatilgan bo'lsa, tsc bir buyruq bilan qo'shiladi.

Node.js tekshirish

Terminalda:

node --version   # v18.0.0 yoki undan yuqori
npm --version    # 8.0.0 yoki undan yuqori

Node.js yo'q bo'lsa — nodejs.org dan yuklab o'rnatish kerak. LTS versiyasini oling.

TypeScript o'rnatish

npm install -g typescript

-g — global o'rnatish. Kompyuterda istalgan papkada tsc ishlatish mumkin bo'ladi.

O'rnatilganini tekshirish:

tsc --version   # Version 5.x.x

Birinchi loyiha

Yangi papka yarating:

mkdir ts-mashq
cd ts-mashq

TypeScript konfiguratsiya fayli yarating:

tsc --init

Bu buyruq tsconfig.json faylini yaratadi. Hozircha uni o'zgartirmasdan qoldiring — keyingi darsda batafsil ko'ramiz.

Birinchi TypeScript fayli

salom.ts fayl yarating va yozing:

const ism: string = "Jasur";
const yosh: number = 25;

console.log(`Salom, ${ism}! Yoshingiz: ${yosh}`);

Bu oddiy JavaScript ga o'xshaydi — faqat : string va : number qo'shilgan. Bu — tur belgilari (type annotation).

Kompilyatsiya — TypeScript dan JavaScript ga

tsc salom.ts

Bu buyruq salom.js faylini yaratadi:

// salom.js — TypeScript tomonidan yaratildi
const ism = "Jasur";
const yosh = 25;
console.log(`Salom, ${ism}! Yoshingiz: ${yosh}`);

Tur belgilari yo'qoldi — faqat sof JavaScript qoldi. Node.js bu faylni ishlata oladi:

node salom.js   # Salom, Jasur! Yoshingiz: 25

TypeScript xatoni qanday ko'rsatadi

salom.ts ga xato yozing:

const yosh: number = "yigirma besh"; // ← son o'rniga matn

Kompilyatsiya qiling:

tsc salom.ts

error TS2322: Type 'string' is not assignable to type 'number'.

JavaScript yaratilmadi — xato tuzatilguncha. Bu TypeScript ning asosiy qoida: noto'g'ri kod JavaScript ga aylantirilmaydi.

Har safar tsc yozmay turib — watch rejimi

Faylni o'zgartirganda avtomatik qayta kompilyatsiya:

tsc --watch
# yoki qisqacha
tsc -w

Endi faylni saqlagan sari — tsc o'zi qayta ishlaydi.

ts-node — to'g'ridan Node.js da ishlatish

Rivojlanishda .ts faylni .js ga aylantirmasdan to'g'ridan ishga tushirish uchun ts-node:

npm install -g ts-node

ts-node salom.ts   # ← darhol ishlaydi, .js yaratilmaydi

ts-node — faqat rivojlanish uchun. Production da tsc bilan JavaScript ga o'girib keyin ishlatiladi.

VS Code sozlash

VS Code TypeScript ni o'z ichiga olgan holda keladi — qo'shimcha narsa o'rnatish shart emas. Lekin quyidagi kengaytmalar ishlashni yanada qulaylashtiradi:

ESLint — kod sifatini tekshirish. Prettier — kodni avtomatik formatlash. Error Lens — xatolarni to'g'ridan satr yonida ko'rsatish.

Tez-tez uchraydigan xatolar

tsc topilmadi:

tsc: command not found

npm install -g typescript qayta o'rnatish. Windows da terminal administrator sifatida ochilishi kerak.

Cannot find module xatosi:

tsc salom.ts
# error: Cannot find name 'console'

tsconfig.json yo'q yoki noto'g'ri. tsc --init bilan qayta yarating.

.js fayl o'zgarmaydi:

tsc ni to'xtatib qayta ishga tushiring. Yoki tsc salom.ts --outDir ./dist bilan alohida papkaga chiqaring.

Xulosa

TypeScript o'rnatish — uch qadam: npm install -g typescript, tsc --init, .ts fayl yozish.

tsc fayl.ts — TypeScript ni JavaScript ga aylantiradi. Xato bo'lsa — JavaScript yaratilmaydi.

ts-node — rivojlanishda .js ga aylantirishsiz ishga tushirish uchun.

Keyingi dars

3-dars: Type annotation — qachon va qayerda yoziladi