SQLite uchun haqiqiy foreign keyli jadvalga ko‘chirish
Muammodan boshlaylik
Oldingi migrationda SQLite sabab FK qo‘shilmagan edi. Faqat exists bilan barcha yozuvchilarni himoyalab bo‘lmaydi.
Tushunib olamiz
SQLite cheklovida yangi foreign keyli jadval yaratib, eski ma’lumotni tekshirib ko‘chirish usuli ishlatiladi. Bizning kichik lokal schema uchun ustunlar aniq ma’lum: id, nom, narx, muallif_id. Yetim ID bo‘lsa avval nullga normallashtiramiz. Bu migration faqat shu kursning sodda SQLite bazasi uchun; katta bazada index, trigger, boshqa FK, backup va maintenance rejasi kerak.
Ishlaydigan misol
Kurs davomida bitta kitoblar-yii2 Basic loyihasida ishlaymiz. Fayl yo‘llari loyiha ildiziga nisbatan beriladi. PHP bo‘laklarini alohida script sifatida bajarmang: klass metodini ko‘rsatilgan klass ichiga, viewni esa views papkasiga joylang. Local server: php yii serve --port=8080. Har bosqichdagi saqlash holatini dars natijasidan tekshiring.
// php yii migrate/create rebuild_kitob_with_fk
// Yaratilgan klassdagi safeUp; faqat kursning lokal SQLite sxemasi:
public function safeUp()
{
$this->execute('CREATE TABLE kitob_new (
id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT,
nom VARCHAR(150) NOT NULL,
narx INTEGER NOT NULL DEFAULT 0,
muallif_id INTEGER NULL,
FOREIGN KEY (muallif_id) REFERENCES muallif(id) ON DELETE SET NULL
)');
$this->execute('INSERT INTO kitob_new (id, nom, narx, muallif_id)
SELECT k.id, k.nom, k.narx,
CASE WHEN m.id IS NULL THEN NULL ELSE k.muallif_id END
FROM kitob k LEFT JOIN muallif m ON m.id = k.muallif_id');
$this->dropTable('kitob');
$this->renameTable('kitob_new', 'kitob');
$this->createIndex('idx-kitob-muallif_id', 'kitob', 'muallif_id');
}
public function safeDown() { return false; }
Natija va izoh
Config/db.php massiviga quyidagi event sozlamasini qo‘shing:
'on afterOpen' => function ($event) {
$event->sender->createCommand('PRAGMA foreign_keys=ON')->execute();
},
Har SQLite ulanishida FK yoqiladi. Avval backup, yozuvlar soni/IDlari va schema tekshirilsin. TablePrefix ishlatilmagan kurs holatiga mo‘ljallangan; prefix bo‘lsa raw SQLni ham moslang.
[!WARNING] SafeDown false bu o‘zgarish avtomatik qaytarilmasligini bildiradi; buni real bazada tayyorgarliksiz bajarmang. Migration muvaffaqiyatidan keyin PRAGMA foreign_key_check natijasi bo‘sh bo‘lsin.
Mustaqil mashq
Muallifni o‘chirganda kitob saqlanib foreign key null bo‘lishini tekshiring.
Avval yechimni ochmasdan o‘zingiz yozing. Natijani oldindan taxmin qiling, so‘ng haqiqiy natija bilan solishtiring. Oddiy kirishdan tashqari bo‘sh qiymat, nol yoki mavjud bo‘lmagan element kabi chegara holatlarini ham tekshiring.
Yechim va tekshirish yo‘li
Foreign_keys yoqilgan ayni ulanishda muallifni o‘chiring, kitobni refresh qiling. Yozuv bor va muallif_id null bo‘lsin. Yo‘q muallif IDni raw SQL bilan yozishga DB rad javobi bersin.
Xulosa
SQLite cheklovida yangi foreign keyli jadval yaratib, eski ma’lumotni tekshirib ko‘chirish usuli ishlatiladi.
Misolni ko‘chirib ishlatish bilan cheklanmang: qiymatlarni almashtiring, bitta qoidani o‘zgartiring va qaysi holatda xato chiqishini kuzating. Yangi bilimni kursdagi kichik loyihangizga alohida qadam sifatida qo‘shing.
Keyingi dars: Alohida test bazasi va Katalog test suite.
Rasmiy manba: Yii 2 rasmiy qo‘llanmasi