BelongsTo va HasMany modellari

~20 daq · Laravel · Muallif bilan aloqalar va yaxlitlik

Muammodan boshlaylik

Kitobdan muallifga va muallifdan barcha kitoblarga model orqali o‘tish kerak.

Tushunib olamiz

Relation metodi query obyektini qaytaradi, relation property esa yuklangan natijani beradi. O‘zbek jadval nomlarini konvensiyaga qoldirmay ochiq ko‘rsatamiz. Modeldagi tashqi kalit nomi aniq beriladi. Nullable aloqada muallif yo‘q bo‘lishi oddiy holat; view nullga tayyor bo‘lsin. Bog‘lanishni o‘qish keyingi darsdagi validation va formaga tayanch.

Ishlaydigan misol

Oldingi darsdagi kitoblar Laravel 13.x loyihasida ishlang. Misoldagi fayl yo‘li izoh yoki matnda ko‘rsatiladi; kodni alohida PHP script sifatida ishga tushirmang. Laravel serveri php artisan serve bilan 127.0.0.1:8000’da ishlasin. Har dars oldingi loyiha holatiga tayanadi.

<?php
// app/Models/Muallif.php (php artisan make:model Muallif):
namespace App\Models;
use Illuminate\Database\Eloquent\Model;

class Muallif extends Model
{
    protected $table = 'mualliflar';
    protected $fillable = ['nom'];
    public function kitoblar()
    {
        return $this->hasMany(Kitob::class, 'muallif_id');
    }
}

// Alohida: Kitob klassi ichiga qo‘shing:
public function muallif()
{
    return $this->belongsTo(\App\Models\Muallif::class, 'muallif_id');
}

Natija va izoh

Model skeletini va Kitob fragmentini ikki faylga ajrating. Tinkerda Muallif::create(['nom' => 'Ali']) bilan lokal muallif yarating. $muallif->kitoblar()->count() query bajaradi; ->kitoblar esa collection qaytaradi.

[!WARNING] Relation propertyni massivdagi oddiy string bilan chalkashtirmang. Har satrda propertyni lazy yuklash N+1 so‘rovga sabab bo‘lishi mumkin; keyingi eager loading darsi shuni hal qiladi.

Mustaqil mashq

Muallifsiz kitob detailida nom o‘rniga Muallif ko‘rsatilmagan chiqaring.

Avval yechimni ochmasdan o‘zingiz yozing. Natijani oldindan taxmin qiling, so‘ng haqiqiy natija bilan solishtiring. Oddiy kirishdan tashqari bo‘sh qiymat, nol yoki mavjud bo‘lmagan element kabi chegara holatlarini ham tekshiring.

Yechim va tekshirish yo‘li

Blade’da {{ $kitob->muallif?->nom ?? 'Muallif ko‘rsatilmagan' }} ishlating. Nullsafe operator PHPda null holatdagi property xatosini oldini oladi, matn Blade orqali escape qilinadi.

Xulosa

Relation metodi query obyektini qaytaradi, relation property esa yuklangan natijani beradi.

Misolni ko‘chirib ishlatish bilan cheklanmang: qiymatlarni almashtiring, bitta qoidani o‘zgartiring va qaysi holatda xato chiqishini kuzating. Yangi bilimni kursdagi kichik loyihangizga alohida qadam sifatida qo‘shing.

Keyingi dars: Muallif tanlash: exists, fillable va select.

Rasmiy manba: Laravel 13.x rasmiy qo‘llanmasi